Yem sertliği, her yem şirketinin büyük önem verdiği kalite göstergelerinden biridir. Hayvan ve kümes hayvanı yemlerinde yüksek sertlik, lezzetsizliğe, yem alımının azalmasına ve hatta emzirme dönemindeki domuzlarda ağız ülserlerine neden olabilir. Bununla birlikte, sertlik düşükse, toz içeriği artacaktır. Özellikle orta ve büyük domuz ve ördek pelet yemlerinde düşük sertlik, yem sınıflandırması gibi olumsuz kalite faktörlerine yol açacaktır. Yem sertliğinin kalite standartlarını karşılaması nasıl sağlanır? Yem ürününün sertliği, yem formülünün ayarlanmasının yanı sıra, yem üretim ve işleme teknolojisinin de pelet yemin sertliği üzerinde çok önemli bir etkisi vardır.
1. Öğütme işleminin parçacık sertliğine etkisi.
Öğütme işleminde partikül sertliğinde belirleyici rol oynayan faktör, ham maddelerin öğütme partikül boyutudur: Genel olarak, ham maddelerin öğütme partikül boyutu ne kadar ince olursa, nişastanın şartlandırma işlemi sırasında jelatinleşmesi o kadar kolay olur ve peletlerdeki bağ etkisi o kadar güçlü olur. Kırılması ne kadar zor olursa, sertliği o kadar yüksek olur. Gerçek üretimde, öğütme partikül boyutu gereksinimleri, farklı hayvanların üretim performansına ve halka kalıp açıklığının boyutuna göre uygun şekilde ayarlanmalıdır.
2. Şişirme işleminin parçacık sertliği üzerindeki etkisi
Hammaddelerin şişirme işlemiyle, hammaddelerdeki toksinler giderilebilir, bakteriler öldürülebilir, zararlı maddeler ortadan kaldırılabilir, hammaddelerdeki proteinler denatüre edilebilir ve nişasta tamamen jelatinleştirilebilir. Şu anda, şişirilmiş hammaddeler esas olarak yüksek kaliteli emzirme domuz yemi ve özel su ürünleri yemi üretiminde kullanılmaktadır. Özel su ürünleri için, hammaddeler şişirildikten sonra nişasta jelatinleşme derecesi artar ve oluşan parçacıkların sertliği de artar, bu da parçacıkların suda stabilitesini iyileştirmeye yardımcı olur. Emzirme domuz yemi için ise parçacıkların gevrek ve çok sert olmaması gerekir, bu da emzirme domuzlarının beslenmesi için faydalıdır. Bununla birlikte, şişirilmiş emzirme domuz yemi peletlerinde nişasta jelatinleşme derecesinin yüksek olması nedeniyle, yem peletlerinin sertliği de nispeten yüksektir.
3. Yağ enjeksiyon işleminin besleme sertliği üzerindeki etkisini ekleyin.
Hammaddelerin karıştırılması, çeşitli partikül boyut bileşenlerinin homojenliğini artırabilir; bu da partikül sertliğinin temel olarak tutarlı kalmasına ve ürün kalitesinin iyileştirilmesine fayda sağlar. Sert pelet yem üretiminde, karıştırıcıya %1 ila %2 oranında nem eklenmesi, pelet yemin stabilitesini ve sertliğini artırmaya yardımcı olur. Bununla birlikte, nemdeki artış, partiküllerin kurutulması ve soğutulması üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Ayrıca ürünün depolanması için de elverişli değildir. Islak pelet yem üretiminde, toza %20 ila %30'a kadar nem eklenebilir. Karıştırma işlemi sırasında yaklaşık %10 nem eklemek, şartlandırma işlemi sırasında eklemekten daha kolaydır. Yüksek nem oranına sahip malzemelerden oluşan granüller düşük sertliğe sahiptir, ıslak ve yumuşaktır ve iyi bir lezzete sahiptir. Bu tür ıslak pelet yem, büyük ölçekli hayvancılık işletmelerinde kullanılabilir. Islak peletlerin depolanması genellikle zordur ve genellikle üretimden hemen sonra verilmesi gerekir. Karıştırma işlemi sırasında yağ eklemek, yem üretim atölyelerinde yaygın olarak kullanılan bir yağ ekleme işlemidir. %1 ila %2 oranında gres yağı eklemek, parçacıkların sertliğini azaltmada çok az etkiye sahipken, %3 ila %4 oranında gres yağı eklemek parçacıkların sertliğini önemli ölçüde azaltabilir.
4. Buharla şartlandırmanın partikül sertliği üzerindeki etkisi.
Buharla şartlandırma, pelet yem işleme sürecinde kilit bir aşamadır ve şartlandırma etkisi, peletlerin iç yapısını ve görünüm kalitesini doğrudan etkiler. Buhar kalitesi ve şartlandırma süresi, şartlandırma etkisini etkileyen iki önemli faktördür. Yüksek kaliteli kuru ve doymuş buhar, malzemenin sıcaklığını artırmak ve nişastayı jelatinleştirmek için daha fazla ısı sağlayabilir. Şartlandırma süresi ne kadar uzun olursa, nişasta jelatinleşme derecesi o kadar yüksek olur. Değer ne kadar yüksek olursa, şekillendirme sonrası partikül yapısı o kadar yoğun, stabilitesi o kadar iyi ve sertliği o kadar fazla olur. Balık yemi için, şartlandırma sıcaklığını artırmak ve şartlandırma süresini uzatmak amacıyla genellikle çift katmanlı veya çok katmanlı ceketler kullanılır. Bu, balık yemi partiküllerinin suda stabilitesini iyileştirmeye daha elverişlidir ve partiküllerin sertliği de buna bağlı olarak artar.
5. Halka kalıbın parçacık sertliği üzerindeki etkisi.
Yem pelet değirmeninin halka kalıbının açıklığı ve sıkıştırma oranı gibi teknik parametreler, peletlerin sertliğini etkiler. Aynı açıklığa sahip ancak farklı sıkıştırma oranlarına sahip halka kalıplarla oluşturulan peletlerin sertliği, sıkıştırma oranı arttıkça önemli ölçüde artar. Uygun bir sıkıştırma oranına sahip halka kalıp seçmek, uygun sertlikte parçacıklar üretmeyi sağlar. Parçacıkların uzunluğu, parçacıkların basınç taşıma kapasitesi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Aynı çapa sahip parçacıklar için, parçacıklarda kusur yoksa, parçacık uzunluğu ne kadar uzun olursa, ölçülen sertlik o kadar yüksek olur. Uygun bir parçacık uzunluğunu korumak için kesicinin konumunu ayarlamak, parçacıkların sertliğini temel olarak tutarlı tutabilir. Parçacık çapı ve kesit şekli de parçacık sertliği üzerinde belirli bir etkiye sahiptir. Ayrıca, halka kalıbın malzemesi de peletlerin görünüm kalitesi ve sertliği üzerinde belirli bir etkiye sahiptir. Sıradan çelik halka kalıplar ve paslanmaz çelik halka kalıplar ile üretilen yem peletleri arasında belirgin farklılıklar vardır.
6. Püskürtme sonrası işlemin partikül sertliği üzerindeki etkisi.
Yem ürünlerinin depolama süresini uzatmak ve belirli bir süre içinde ürün kalitesini iyileştirmek için, yem parçacıklarının gerekli kurutma ve soğutma işlemlerine tabi tutulması gerekmektedir. Parçacık sertliğinin ölçülmesi testinde, aynı ürün için farklı soğutma süreleriyle birden fazla kez parçacık sertliği ölçülerek, düşük sertliğe sahip parçacıkların soğutma süresinden önemli ölçüde etkilenmediği, daha yüksek sertliğe sahip parçacıkların ise soğutma süresiyle birlikte sertliğinin arttığı bulunmuştur. Zaman arttıkça, parçacık sertliği azalmaktadır. Bunun nedeni, parçacıkların içindeki suyun kaybolmasıyla parçacıkların kırılganlığının artması ve bunun da parçacık sertliğini etkilemesi olabilir. Aynı zamanda, parçacıklar büyük hava hacmiyle hızlı bir şekilde soğutulduktan ve küçük hava hacmiyle yavaş bir şekilde soğutulduktan sonra, ilkinin sertliğinin ikincisinden daha düşük olduğu ve parçacıkların yüzey çatlaklarının arttığı bulunmuştur. Ayrıca, büyük sert parçacıkların küçük parçacıklara ezilmesinin parçacıkların sertliğini önemli ölçüde azaltabileceği de belirtilmelidir.
Yayın tarihi: 14 Mart 2024
