Yönetici Özeti
İsrail'in süt endüstrisi, dünyada eşi benzeri olmayan bir özelliğe sahip: dünyada inek başına en yüksek ortalama süt verimi. İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'na göre, 2024 yılında inek başına yıllık 12.125 kilogram ile İsrail Holstein ırkı, Danimarka (10.777 kg), Estonya (11.350 kg) ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki muadillerini önemli bir farkla geride bırakıyor. Bu olağanüstü verimliliğin ardında, pelet kalitesinin pazarlık konusu olmadığı gelişmiş bir yem üretim altyapısı yatıyor.
Bu vaka çalışması, Hayfa'nın güneydoğusundaki Jezreel Vadisi bölgesinde faaliyet gösteren ve 40'tan fazla kibbutz ve moşav süt çiftliğine süt sığırı karma yem peleti tedarik eden bir İsrail karma yem üreticisinin, Hongyang HYPM-420 halka kalıplı pelet değirmeni kurulumundan sonra pelet dayanıklılığını nasıl tutarlı hale getirdiğini, ince tanecik miktarını nasıl azalttığını ve üretim verimliliğini nasıl artırdığını incelemektedir. Değirmen, aylık yaklaşık 8.000 ton süt sığırı karma yem peleti üretmekte ve yıllık toplamda 100 milyon litreden fazla süt üreten sürülere hizmet vermektedir.
Arka plan: İsrail Süt Yemi Sorunu
İsrail'in süt ürünleri sektörü, yem kalitesini son derece önemli kılan kısıtlamalar altında faaliyet göstermektedir. 2024 yıl sonu itibarıyla ülkedeki 620 süt çiftliği, yaklaşık 138.000 süt ineğini yönetmekte ve ortalama bir çiftlik yılda 2,5 milyon litre süt üretmektedir. Amerika Birleşik Devletleri veya Yeni Zelanda'daki büyük ölçekli süt işletmelerinin aksine, İsrail çiftlikleri boyut olarak nispeten mütevazı ancak yönetim açısından son derece yoğundur. Yem dönüşüm verimliliği, ısı stresi azaltma ve toplam karma rasyon (TMR) hassasiyeti, dünya lideri performanslarının merkezinde yer almaktadır. İsrail'de süt üretiminin toplam değeri 2024 yılında yaklaşık 3,9 milyar şekel olarak tahmin edilmekte olup, tarımsal üretimin yaklaşık %9,6'sını oluşturmaktadır.
Çeşitli faktörler bir araya gelerek pelet kalitesini özellikle İsrail bağlamında kritik hale getiriyor.
İthal yem tahılına bağımlılık. İsrail, yem tahıllarının büyük çoğunluğunu, özellikle mısır, soya fasulyesi küspesi ve buğdayı ithal etmektedir; bu da hammadde maliyetlerini küresel fiyat dalgalanmalarına ve tedarik zinciri aksamalarına karşı hassas hale getirmektedir. Devam eden Rusya-Ukrayna çatışması ve Kızıldeniz üzerinden bölgesel nakliye aksamaları bu kırılganlığı daha da artırmıştır. Üstün pelet kalitesiyle elde edilen her bir yüzde puanlık yem verimliliği, doğrudan ithalat bağımlılığının azalmasına ve süt üreticileri için kar marjlarının artmasına dönüşmektedir.
Isı stresi baskısı. İsrail'in kıyı ovası ve iç vadilerindeki yaz sıcaklıkları düzenli olarak 35°C'yi aşarak süt inekleri üzerinde önemli bir ısı stresi yaratmaktadır. İsrail'in Volcani Tarım Araştırma Merkezi'nden yapılan araştırmalar, ısı stresi yaşayan ineklerin kuru madde alımını %10 ila %20 oranında azalttığını ve buna bağlı olarak süt veriminde düşüşler yaşandığını göstermiştir. İsrail Tarım Bakanlığı, küresel ısınmanın süt üretimini sürdürmek için soğutma sistemlerine ve yönetim uygulamalarına sürekli yatırım yapılmasını gerektirdiğini belirtmiştir. Daha yüksek hacim yoğunluğuna ve daha az tozlanmaya sahip pelet yemler, termal stres altında bile daha tutarlı yem alımını teşvik eder, ancak bu yalnızca pelet bütünlüğünün, gölgelenmemiş yem depolarında 40°C'ye ulaşabilen depolama ve taşıma koşullarında korunması şartıyla geçerlidir.
TMR homojenliği gereksinimleri. İsrailli süt beslenme uzmanları, en yüksek laktasyon döneminde inek başına günde 50 litrenin üzerinde süt verimi hedeflendiğinde, enerji, protein, lif ve mikro besinleri olağanüstü bir hassasiyetle dengeleyen hassas TMR rasyonları formüle ederler. Peletlerin sertliği ve dayanıklılığı, peletlerin TMR karıştırıcılarında nasıl davrandığını doğrudan etkiler. Yumuşak peletler, karıştırıcıda ayrışan ve inekler tarafından seçici olarak kaçınılan ince parçalara ayrılır ve beslenme dengesizliklerine neden olur. Sert ve dayanıklı peletler, karıştırma ve dağıtım boyunca bütünlüklerini koruyarak, her lokmanın formüle edilmiş besin profilini içermesini sağlar.
Sektörde birleşme eğilimi. 2015'ten 2024'e kadar, İsrail'deki süt çiftlikleri başına ortalama üretim %26 artarak 1,713 milyon litreden 2,516 milyon litreye yükselirken, çiftlik sayısı 634'ten 620'ye düştü. Bu birleşme, her yem fabrikasının artık daha az sayıda ancak daha büyük müşteriye hizmet verdiği ve pelet kalitesi sorunlarının bu müşteriler için orantılı olarak daha büyük mali etkiye sahip olduğu anlamına geliyor.
Üretici: Büyüme İçin Yenilenen Bölgesel Bir Yem Fabrikası
Bu vaka çalışmasının merkezinde yer alan ve Hayfa'nın güneydoğusundaki Jezreel Vadisi'nde bulunan yem fabrikası, 1998 yılından beri yerel süt ürünleri topluluğuna hizmet vermektedir. Başlangıçta ayda 2.000 ton yem kırıntısı ve pelet yem üreten mütevazı bir işletme olan fabrika, İsrail'deki süt ürünleri sektörünün daha az sayıda ancak daha verimli çiftliklerde yoğunlaşmasıyla birlikte kademeli olarak genişlemiştir.
2022 yılı itibarıyla, fabrika, Avrupa menşeli bir üreticiden temin edilen iki adet eski halkalı kalıplı pelet değirmeni kullanarak ayda yaklaşık 6.500 ton üretim yapıyordu. Ekipmanlar çalışır durumda olsa da, ekonomik ömrünün sonuna yaklaşıyordu. Başlıca performans sorunları arasında, süt konsantreleri için ortalama %92 ila %93 arasında değişen Pelet Dayanıklılık Endeksi (PDI) (beslenme uzmanlarının TMR uygulamaları için belirlediği %96'nın üzerindeki hedefin altında); her 1.200 ila 1.500 tonda bir kalıp değişimi gerektiren aşırı kalıp ve silindir aşınması; sadece peletleme için ton başına 18 ila 20 kWh'lik artan enerji tüketimi; ve hem ürün kaybını hem de yeniden işleme maliyetini temsil eden %4 ila %5'lik ince taneli geri dönüş oranları yer alıyordu.
Fabrika yönetimi, kademeli bakım ve kısmi iyileştirmelerin açığı kapatmayacağını fark etti. 2023 yılı için bir peletleme hattının tamamen değiştirilmesi bütçelendi ve Avrupa, Çin ve Türkiye'den tedarikçilerin katılımıyla rekabetçi bir değerlendirme süreci başlatıldı.
Çözüm: Hongyang HYPM Halka Kalıplı Pelet Değirmeni
Mısır'ın piliç yetiştirme sektöründeki ve Etiyopya'nın süt yem endüstrisindeki referans tesislerine yapılan saha ziyaretlerini, örnek kalıplarla yapılan tesis denemelerini ve Hongyang'ın mühendislik ekibiyle yapılan detaylı teknik görüşmeleri içeren altı aylık bir değerlendirmenin ardından, fabrika ana süt yem hattına kurulmak üzere Hongyang HYPM-420 halka kalıplı pelet değirmenini seçti.
Hongyang'ın orta sınıf halka kalıp serisinin bir parçası olan HYPM-420, 420 mm iç kalıp çapına ve 120 mm etkili çalışma genişliğine sahip olup, 110 kW'lık bir ana motorla tahrik edilmektedir. Seçimde çeşitli teknik özellikler etkili olmuştur.
Hongyang'ın halka kalıpları, CNC delme ve vakumlu ısıl işlem ekipmanlarında üretilmekte olup, delik çapı toleransları artı veya eksi 0,05 mm içinde tutulmakta ve sıkıştırma oranları 1:4 ile 1:12 arasında özelleştirilebilmektedir. İsrail süt ürünleri uygulaması için, değirmenin %35 arpa, %25 mısır, %18 soya küspesi ve %22 buğday kepeği ve mineral premiksinden oluşan formülasyonuna optimize edilmiş, 1:7 sıkıştırma oranına sahip 8 mm'lik bir kalıp deliği çapı belirlenmiştir.
HYPM'nin bağımsız eksantrik silindir ayarlama mekanizması, operatörlerin silindir tertibatını çıkarmadan kalıbın kullanım ömrü boyunca optimum boşluğu korumasına olanak tanır; bu özellik, özellikle süt sığırı konsantresi, kuru inek ve düve rasyonları arasında sık formülasyon değişikliklerinin hızlı silindir boşluğu optimizasyonunu gerektirdiği durumlarda son derece değerlidir.
HYPM-420, 90 saniyelik bekleme süresi sağlayan çift katmanlı bir şartlandırıcı ile eşleştirildi ve süt yemleri için hedef olan 78 ila 82°C aralığının artı veya eksi 1°C'si içinde püre sıcaklığını koruyan modülasyonlu bir buhar vanası ile donatıldı; bu da nişasta jelatinleşmesi ve patojen kontrolü için yeterli olup protein kalitesine ısı hasarı vermez.
Hongyang, yüksek oranda tahıl içeren öğütme işlemleri için yüksek krom alaşımlı silindir gövdeleri (HRC 58-62) tedarik ederek, değirmenin günde 20 saat, haftada altı gün çalışma programı için gereken aşınma direncini ve tokluğu sağladı.
Uygulama ve Sonuçlar
Kurulum, Mart 2023'te planlanan 10 günlük bir durdurma süresi içinde tamamlandı. HYPM-420, mevcut hatta, karşı akışlı bir soğutucunun yukarısına ve değirmenin dozajlama ve karıştırma sisteminin aşağısına entegre edildi. Hongyang, mekanik kurulumu, elektrik entegrasyonunu denetleyen ve beş gün boyunca operatör eğitimi veren kıdemli bir devreye alma mühendisi görevlendirdi.
Yeni hatta üretim, ilk hafta boyunca nominal kapasitenin %70'iyle yeniden başladı ve sekizinci günde tam kapasiteye ulaştı. Nisan 2024'e kadar 14 ay süren kesintisiz çalışmanın ardından, yaklaşık 8.400 çalışma saati sonunda, fabrika, yerini aldığı hatta kıyasla aşağıdaki performans ölçütlerini bildirdi.
8 mm'lik süt konsantresi peletlerinin üretim kapasitesi saatte 4,2 tondan 5,8 tona yükselerek %38'lik bir iyileşme sağladı. Yuvarlama kutusu yöntemiyle ölçülen Pelet Dayanıklılık Endeksi, %92-93'ten istikrarlı bir şekilde %96,5-97,5'e yükseldi. İnce taneli geri dönüş oranı %4-5'ten %1,2-1,8'e düşerek %65'lik bir azalma gösterdi. Spesifik enerji tüketimi ton başına 18-20 kWh'den 14,2-15,5 kWh'ye düşerek %22'lik bir tasarruf sağladı. 8 mm'lik süt formülasyonu için kalıp kullanım ömrü 1.200-1.500 tondan 3.800 tonun üzerine çıkarak 2,5 kattan fazla uzadı. Merdane kabuğu ömrü 600-800 tondan 2.200 tonun üzerine çıkarak önceki kullanım aralığının üç katından fazla uzadı. Planlanmamış arıza süreleri aylık 8-12 saatten 2-3 saate düştü.
Değirmenin süt çiftçisi müşterileri için en önemli gelişme, PDI'nin %92-93'ten %96,5-97,5'e yükselmesi oldu. Pratik anlamda bu, çiftliklerdeki TMR karıştırıcılarına ulaşan peletlerin minimum düzeyde parçalanması anlamına geliyordu; bu da yemliklerin dibinde biriken ve sığırlar tarafından reddedilen ince tanelerin azalmasına yol açtı. Değirmenin kalite müdürü, önceki ekipmanla ayda ortalama üç ila dört olan pelet kalitesiyle ilgili müşteri şikayetlerinin, HYPM kurulumundan sonraki altı ay içinde sıfıra düştüğünü belirtti.
Müşteri Etkisi: Süt Çiftçilerinin Yaşadıkları
Değirmenin müşteri tabanı, 150 ila 800 sağmal ineğe sahip çiftlikleri kapsamakta olup, ağırlıklı ortalama sürü büyüklüğü yaklaşık 320 inektir. Birçoğu, mısır silajı, buğday silajı, yonca samanı ve yerel gıda endüstrisinden elde edilen yan ürünleri içeren toplam karma yem (TMR) karışımının bir parçası olarak yalnızca peletlenmiş konsantre yemle beslenmektedir.
Bu vaka çalışması için görüşülen üç süt çiftliği yöneticisi, değirmenin peletleme hattı yükseltmesinden sonra tutarlı gözlemler bildirdi.
Yukarı Celile'de 500 başlık bir inek çiftliğinde, özellikle peletlerin ısıya bağlı yumuşamaya daha yatkın olduğu yaz aylarında, TMR (Toplam Karma Yem) dağıtımından sonra yemliklerde gözle görülür ince tanecik birikimi gözlemlenmişti. İyileştirme sonrasında, çiftlik yöneticisi yemlikte neredeyse hiç gözle görülür pelet bozulması olmadığını ve günlük yemlik ölçümlerinin sürü genelinde daha homojen bir tüketim gösterdiğini bildirdi.
Afula yakınlarındaki 380 ineklik bir kibbutz süt çiftliğinde görev yapan beslenme uzmanı, pelet kalitesinin iyileştirilmesinden önce ve sonra süt yağ ve protein yüzdelerini takip etti. Süt bileşimini etkileyen birçok faktör olmasına rağmen, beslenme uzmanı, süt yağ yüzdesindeki aylık değişkenliğin, iyileştirme öncesindeki 0,22 yüzdelik puanlık standart sapmadan, iyileştirme sonrasında 0,12 yüzdelik puana düştüğünü gözlemledi. Bu durum kısmen, peletlerin TMR karıştırma ve besleme sürecinde bütünlüğünü koruyarak daha tutarlı besin iletimine bağlanmaktadır.
280 ineklik bir moşav süt çiftliği, daha önce yaklaşık %1,5 ila %2 oranında yenmeyen yem artığı olarak ölçülen yem israfındaki azalmanın, sürü düzeyinde yem verimliliğindeki iyileşmeyle birleştiğinde, üretilen süt litresi başına yem maliyetinde tahmini 0,03 ila 0,04 ILS'lik bir azalmaya yol açtığını hesapladı. Yıllık 2,8 milyon litre üretim yapan bir işletmede bu, yaklaşık 84.000 ila 112.000 ILS'lik bir tasarruf anlamına geliyordu; bu da yıllık yaklaşık 21.000 ila 28.000 euro'ya denk gelmektedir.
Hongyang'ın Rolü: Ekipman Tedarikinin Ötesinde
İsrail projesi, Hongyang Feed Machinery'nin yaklaşımının çeşitli yönlerini göstermektedir.
Hongyang'ın teknik ekibi, değirmenin tüm süt ürünleri formülasyonlarını analiz etti; bu analizde yaz arpa ve kış buğdayı gibi hammadde bulunabilirliğindeki mevsimsel değişimler ve mısır-soya fasulyesi fiyat oranlarındaki dalgalanmalar da dikkate alındı. Ekip, formülasyon çeşitleri genelinde verimliliği optimize etmek için delik sıraları boyunca değişken rölyef derinliklerine sahip bir kalıp tasarladı.
Beş günlük yerinde devreye alma ve eğitim programı, standart işletim prosedürlerini, kalıp ve silindir bakımı en iyi uygulamalarını, tıkanma, yumuşak peletler ve aşırı ince taneler de dahil olmak üzere yaygın peletleme sorunlarının giderilmesini ve veri odaklı bakım planlamasını sağlayan kayıt tutma protokollerini kapsadı. 18 yıllık peletleme deneyimine sahip olan fabrikanın baş operatörü, eğitimi herhangi bir ekipman tedarikçisinden aldığı en sistematik teknik aktarım olarak nitelendirdi.
Fabrikada 10. ayda üretimde düşüş yaşandığında ve bunun nihayetinde şartlandırma verimliliğini azaltan aşınmış bir buhar süzgecinden kaynaklandığı tespit edildiğinde, Hongyang'ın teknik ekibi, işletme veri kayıtlarını aldıktan sonra dört saat içinde sorunu uzaktan teşhis ederek gereksiz bir kalıp değişimini önledi ve yaklaşık 3.500 euro parça ve arıza süresinden tasarruf sağladı.
Çözüm
İsrail süt endüstrisinin dünya lideri süt verimi, yalnızca genetiğin bir sonucu değildir. Bu verim, genetik, beslenme, yönetim, iklim kontrolü ve yem üretimi de dahil olmak üzere her girdinin olağanüstü biyolojik performansı desteklemek üzere optimize edildiği bir sistemi yansıtır. Tüketici için çoğu zaman görünmez olsa da, pelet kalitesi bu zincirin kritik bir halkasıdır.
Jezreel Vadisi'ndeki bu yem fabrikasının deneyimi, süt yemi üretiminin özel taleplerine göre tasarlanmış ve kararlı teknik ortaklıkla desteklenen doğru peletleme ekipmanının, pelet dayanıklılığında, üretim verimliliğinde ve süt üreticisi için çiftlik sonuçlarında ölçülebilir iyileştirmeler sağladığını göstermektedir.
Hongyang Feed Machinery'nin HYPM halka kalıplı pelet değirmeni, dünyanın en verimli süt ineklerini beslemek için gereken titiz standartları karşılayarak, küresel tarımın en zorlu yem üretim ortamlarından birinde yerini kanıtlamıştır.
Hongyang Yem Makineleri Hakkında: Liyang Hongyang Yem Makineleri A.Ş., halka kalıplı pelet değirmenleri, çekiçli değirmenler, mikserler, soğutucular, ufalayıcılar ve komple yem üretim hatlarının tasarımı, üretimi ve tedarikinde uzmanlaşmıştır. Yirmi yılı aşkın sektör deneyimiyle Hongyang, kümes hayvanları, hayvancılık, su ürünleri yemleri ve evcil hayvan yemleri sektörlerinde 50'den fazla ülkede yem üreticilerine hizmet vermektedir.
Yayın tarihi: 13 Haz-2026
